Hoe bereid je muren voor op schilderwerk?
Muren voorbereiden op schilderwerk betekent: de ondergrond reinigen en ontvetten, beschadigingen herstellen, vlak schuren en voorstrijken. Pas als een wand droog, stofvrij en gelijkmatig zuigend is, hecht de verf zoals het hoort. In veel Amsterdamse panden kost die voorbereiding meer tijd dan het schilderen zelf, en dat is geen verspilde tijd.
Wat hoort er bij de voorbereiding?
Voorbereiding is alles wat gebeurt voordat de eerste laag muurverf de wand raakt. Een schilder die netjes werkt, levert dit als een apart onderdeel van de offerte, niet als iets dat er stilzwijgend bij zit.
- Ruimte leeghalen, meubels afdekken en vloeren, plinten en kozijnen afplakken.
- Ondergrond beoordelen: is het stucwerk, gipsplaat, oud rietwerk, behang of een eerder gesausde laag?
- Vocht en schimmel opsporen en de oorzaak benoemen, niet alleen de vlek.
- Reinigen en ontvetten, zeker in keukens, halletjes en rond radiatoren.
- Behang verwijderen en lijmresten afwassen.
- Gaten, scheuren en beschadigingen dichten, uitvlakken en schuren.
- Stofvrij maken en voorstrijken, afgestemd op de ondergrond.
De stappen op een rij
- Inspectie. De schilder klopt de wand af, controleert loszittend stucwerk en kijkt naar vochtplekken. In oude grachtenpanden zit onder het stucwerk soms nog riet of zachtboard, en dat vraagt een andere aanpak dan modern gipsplaat.
- Afscherming. Houten vloeren, trappen en gangen worden afgedekt. In een smal Amsterdams trappenhuis is dat geen luxe, want al het materiaal gaat daar meerdere keren doorheen.
- Verwijderen. Behang, loszittende verf, oude plamuur en alles wat niet meer hecht gaat eraf. Wat je laat zitten, laat later los, inclusief de nieuwe verf erbovenop.
- Herstellen. Scheuren worden opengekrabd en gevuld, gaten gedicht, beschadigde hoeken hersteld. Bij veel kleine oneffenheden is het vaak logischer om de hele wand te laten uitvlakken.
- Schuren en afzuigen. Machinaal schuren met stofafzuiging beperkt de rommel enorm, zeker als je in het pand blijft wonen.
- Voorstrijken. Een sterk zuigende of gerepareerde ondergrond krijgt een primer, zodat de eindlaag overal even mat wordt en niet vlekkerig droogt.
Waar hangt de prijs van af?
Schilders rekenen meestal per vierkante meter wandoppervlak, per uur voor herstelwerk dat je vooraf niet kunt inschatten, of geven een vaste prijs per klus na een bezichtiging. Wij noemen bewust geen bedragen: de staat van je muren bepaalt het verschil, niet het aantal kamers. Deze factoren wegen het zwaarst.
- De staat van de ondergrond: gladde, recent gestucte wanden zijn een heel ander verhaal dan tachtig jaar oude, meermaals overgeschilderde muren.
- Hoeveelheid herstelwerk en of er hele wanden uitgevlakt moeten worden.
- Plafondhoogte en of er steigers of rolsteigers nodig zijn.
- Bereikbaarheid: smalle trappen, geen lift en beperkte ruimte om materiaal te lossen kosten tijd.
- Bewoond of leeg opleveren; in een bewoond huis gaat er veel tijd in afdekken en opruimen zitten.
- Techniek: kwast en roller, of latex spuiten, wat een strakker resultaat geeft maar veel meer afplakwerk vraagt.
- Afvoer van behang, puin en verpakkingen, en of daarvoor een container en een plek op straat nodig is.
Vragen die je de schilder stelt
- Wat zit er precies in de offerte en welk herstelwerk valt erbuiten?
- Welke primer gebruik je op mijn ondergrond, en waarom die?
- Wat doe je als je tijdens het werk vocht of loszittend stucwerk tegenkomt?
- Hoeveel lagen zijn inbegrepen en wie beoordeelt of een derde laag nodig is?
- Wie dekt de vloer, de trap en de gemeenschappelijke gang af?
- Hoe wordt het afval afgevoerd en is dat inbegrepen?
- Het pand is van voor 1994. Hoe ga je om met het risico dat er asbesthoudend plaatmateriaal onder zit?
Veelgemaakte fouten
Schilderen over vocht. Verf sluit de wand af en het vocht komt terug, vaak groter dan eerst. Eerst de oorzaak aanpakken: lekkage, koudebrug, of simpelweg te weinig ventilatie in een kamer met enkel glas.
Gerepareerde plekken niet voorstrijken. Plamuur zuigt anders dan de rest van de wand. Zonder primer zie je elke reparatie terug als een doffe of glimmende vlek, precies bij strijklicht van het raam.
Scheuren cosmetisch vullen. Amsterdamse panden zetten en verzakken. Een haarscheurtje in het stucwerk is normaal, maar een scheur die groeit, diagonaal loopt of doorloopt over een hoek hoort eerst door een bouwkundige of aannemer bekeken te worden.
Zomaar oud plaatmateriaal schuren of slopen. Bij panden van voor 1994 kan asbest in het spel zijn. Laat dat onderzoeken en uitsluitend door een gecertificeerd bedrijf verwijderen. Doe dit nooit zelf.
Te snel doorwerken. Vers stucwerk en herstelplekken moeten echt droog zijn. In een koud, slecht geventileerd huis duurt dat langer dan de verpakking belooft.
Veelgestelde vragen
Moet ik altijd voorstrijken?
Niet altijd de hele wand, maar wel bij nieuw stucwerk, gipsplaat, sterk zuigende ondergronden en overal waar gerepareerd is. Een goede schilder kiest de primer op de ondergrond en niet op gewoonte.
Hoe weet ik of een scheur ernstig is?
Fijne, stabiele haarscheurtjes horen bij oude panden. Laat een scheur beoordelen als hij breder wordt, diagonaal vanaf een raam- of deurhoek loopt, of als deuren en ramen tegelijk gaan klemmen. Dat is werk voor een bouwkundig specialist, niet voor de schilder.
Kan ik zelf de muren voorbereiden en alleen laten schilderen?
Dat kan, maar spreek dan vooraf af wie verantwoordelijk is voor het eindresultaat. De meeste schilders geven geen garantie op een ondergrond die zij niet zelf hebben gemaakt.
Heb ik toestemming van de VvE nodig?
Voor de binnenmuren van je eigen appartement meestal niet. Wel als er iets aan gemeenschappelijke ruimtes, het trappenhuis of de constructie verandert, of als je de gang wilt gebruiken voor opslag van materiaal. Vraag het na voordat het werk begint.
Moet ik iets regelen voor de afvoer van afval?
Bij kleine hoeveelheden niet. Wil je een container of aanhanger op straat, dan gelden de regels van de gemeente voor het bezetten van een parkeerplaats. Vraag je aannemer of schilder of hij dit voor je regelt en of het in de prijs zit.